بدون روتوش/محسن هاشمی در گفتگو تفصیلی با تهران آنلاین؛

از شهردار نشدنم پشیمان نیستم/ شوراها هنوز جنبه تشریفاتی دارند/ واکنش به عملکرد دوره جدید و تفکر قرارگاهی زاکانی

محسن هاشمی رفسنجانی، رئیس سابق شورای شهر تهران با اشاره به برخی انتقادهای شورای شهر ششم از دوره گذشته، نسبت به عملکرد دوره جدید و تفکر قرارگاهی زاکانی، شهردار فعلی تهران واکنش نشان داد و به بحث و بررسی در رابطه با حوزه مدیریت شهری پرداخت.

تهران آنلاین- سیمین برادران؛ شورای شهر پنجم با لیست یک دست اصلاح طلب با سر لیستی محسن هاشمی رفسنجانی به مدت چهار سال کار خود را به پایان رساند و حالا شورای شهر ششم با تفکر یکدست اصولگرایی در حال فعالیت است و گاهی برخی انتقادات را به دوره قبل وارد می کنند. محسن هاشمی رفسنجانی که در دوره قبل دو بار برای تصدی شهرداری تهران کاندید شده بود و از سوی موافقان و مخالفان فرد شایسته ای برای این جایگاه دانسته می شد هرگز نتوانست رضایت شورای اصلاح طلب را برای خروج از شورا کسب کند و متخصصان یکی از لایه های ناکامی دوره پنجمی ها برای حضور دوباره در مدیریت شهری و گرفتن رای از مردم را نیز عدم استفاده از محسن هاشمی در سمت شهرداری تهران می دانند. او به مدت چهار سال رئیس شورای شهر تهران باقی ماند و حالا مشغول فعالیت در عرصه های دیگر است. خبرنگار تهران آنلاین چندین ماه پس از پایان مدیریت شهری پنجم به سراغ او رفت و سوالاتی در باب حوزه شوراها و نظرش در خصوص فعالیت مدیریت جدید که گاهی انتقاداتی به مجموعه گذشته وارد می کنند جویا شد. مصاحبه تفصیلی را در ادامه می خوانیم

 

دلیل کاهش مشارکت عمومی در انتخابات شورا شکاف انتظارات و واقعیات است

تهران آنلاین- آقای هاشمی ممنون که وقتتان را در اختیار ما قرار دادید. به عنوان سوال اول از حوزه شوراها شروع می کنیم به نظر شما اصلا شوراها می توانند اقدامی موثر در پیشرفت مدیریت شهری انجام دهند و فلسفه شوراها به خوبی اجرایی می شود؟

 

محسن هاشمی- اگر بخواهیم قضاوت منصفانه ای داشته باشیم باید بگوییم بخشی از مدیریت کشور در دستگاه ها و قوای مختلف در سال های اخیر دچار مشکلات عدیده ای شده است که بخشی از آن نیز در تحریم و شرایط کلان اقتصادی ریشه دارد و طبیعتا مدیریت شهری نیز از این بحران ناکارآمدی مستثنی نیست البته فلسفه شوراهای شهر این بود که مدیریت شهری تا حدی از حاکمیت مجزا شود تا مشکلات به سایر قوا منتقل نشود. منتهی این هدف محقق نشده و عملا شهرداری و شورا نیز مشابه سایر دستگاه هاست و کاهش مشارکت عمومی در انتخابات شورا نیز فضا را به سوی تعمیق شکاف انتظارات و واقعیات پیش برده است.

 

چشم انداز روشنی برای افزایش قدرت شوراها وجود ندارد

 

تهران آنلاین- برای تغییر رویه شوراها و تقویت آن باید چه اتفاقی رخ دهد؟

محسن هاشمی- باید در قانون حتی بحث آموزش پرورش، آموزش عالی، ثبت احوال، بهداشت، پلیس راهنمایی، توزیع برق و گاز در اختیار شورای شهر باشد و مدیریت شهری با مدیریت خود آن ها را توزیع کند ولی هنوز همه این ها در اختیار دولت است و به همین دلیل شورای شهر اختیارات لازم را بعد از اینکه 25 سال از قانون گذشته به دست نیاورده و چشم اندازی هم وجود ندارد که این اتفاق رخ دهد. چرا که در مقابل مجلس وزرا پاسخگو هستند و وزرا استیضاح می شوند. دولت نمی تواند اختیاراتش را به شهرداری بدهد در صورتی که باید پاسخگویی جای دیگری باشد و ضد و نقیضی است که در قانون وجود دارد. کشورهای پیشرفته اختیارات وسیعی به شوراها داده اند و مردم هم از دولت این مشکلات را طلب نمی کنند بلکه از شوراهایی که رای داده اند طلب می کنند. امروزه  اکثر تصمیمات که شوراها می گیرند چون در فرمانداری باید تصویب شود می تواند به هر یک از آن ها خدشه وارد کند. شوراها هنوز جنبه واقعی خود را پیدا نکرده اند و جنبه تشریفاتی دارند.

 

تهران آنلاین- شهردار تهران در همه ادوار بعد از انتخاب توسط شورا، آن ها را کنار می گذارد و شوراها هم از همه ابزار خود استفاده نمی کنند. به نظر شما شوراها تشریفاتی شده اند؟

محسن هاشمی- البته تا حدی این مطلب درست است و این به قانون شهرداری ها باز می گردد. در سیستم تقنینی و نظارتی مجلس-دولت، علاوه بر اخذ رای اعتماد اصلی دولت یعنی وزرا، ابزارهایی نظیر سوال و استیضاح در اختیار مجلس برای تعامل با بخش های مختلف دولت است و دیوان محاسبات و کمیسیون ها و مخصوصا کمیسیون اصل 90 نیز بر اجرای مصوبات مجلس به خصوص در حوزه بودجه نظارت می کند اما در رابطه با شورا و شهرداری نه امکان دخالت شورا در انتصابات مدیران اصلی وجود دارد و نه امکان نظارت مستقل و پرسش از مدیران ارشد شهرداری و نه دیوان محاسباتی جهت نظارت. بنابراین می توان گفت که شوراها فاقد اهرم های نظارتی است.

 

پرهیز از دخالت یا تضعیف مسئولین جدید

 

تهران آنلاین- به نظر می رسد بعد از اتمام شورای پنجم محافظه کارتر شده اید آیا این قضیه ارتباطی با رد صلاحیت شما دارد؟

محسن هاشمی- اگر موضوعی برای انجام وظیفه و ضرورتی برای اظهار نظر وجود داشته باشد طبیعتا شانه خالی نمی کنم و در همین مدت نیز در ایام سالگرد آیت الله هاشمی رفسنجانی، فعالیت مناسب رسانه ای داشتم ولی حضور بدون ضرورت چهره های سیاسی و اجرایی پس از مسئولیت شائبه دخالت یا تضعیف مسئولین جدید را ایجاد می کند که از آن پرهیز دارم.

 

شرایط مترو در زمان تحویل قابل قبول بوده است

 

تهران آنلاین- صحبت های زیادی در خصوص انبارهای خالی مترو و عدم رسیدگی درست به این حوزه و توسعه مترو در دوره مدیریت شهری پنجم شده است. با توجه به اینکه شما در این زمینه متخصص بودید و تاکید زیادی بر توسعه مترو داشتید در واقع در چه وضعیتی آن را تحویل دادید؟

محسن هاشمی- مسئولیت اجرایی مترو در دوره گذشته به عهده شورای شهر نبوده بلکه بر عهده شهردار تهران و مدیران منصوب ایشان بود و من به عنوان یک عضو شورای شهر و کمیسیون حمل و نقل، تنها از اهرم نظارتی جهت بهبود و اصلاح استفاده کردم و بخشی از توصیه هایم توسط مدیریت اجرایی عمل شد و بخشی نیز فرصت اجرا پیدا نکرد. به هر حال در دوره گذشته همانگونه که بارها عنوان شد به دلیل تحریم و مشکلات بروکراتیک دولت و ضعف پیگیری شهرداری اعتبار ارزی جهت تامین تجهیزات متحرک و قطعات یدکی مترو تخصیص پیدا نکرد و در مدیریت جدید نیز تا به حال همین گونه بوده است، حل مشکل مترو نیازمند یک عزم ملی و پیگیری ویژه از سوی سران قوا و مدیران ارشد دولت و شهرداری است که امیدوارم اتفاق بیفتد اما شرایط مترو در زمان تحویل به لحاظ سرویس دهی و بهره برداری با توجه به محدودیت ها نسبتا قابل قبول بوده است.

 

تهران آنلاین- مدیریت شهری جدید در مصاحبه هایی عنوان می کند که در دوره شما حدود 6 هزار اتوبوس داشتید اما تنها 200 اتوبوس را تحویل دادید. اطلاعی در این خصوص دارید؟

محسن هاشمی- طی دوره های گذشته اتوبوسرانی خصوصی شد و فقط حدود 1700 اتوبوس BRT در اختیار شرکت واحد اتوبوسرانی بود و باقی مانده در اختیار خود مالکین یا تعاونی ها بوده و انجام وظیفه می کردند. اینکه واقعا چه بخش از این اتوبوس های خصوص در فعالیت هستند، آمار و ارقام ضد و نقیضی وجود داشت مخصوصا در دوران کرونایی که مسافر هم نسبتا کم شده بود و به دلیل کمبود مسافر همه آن ها فعالیت نمی کردند ولی گفته می شد که تهران حدود 6 هزار اتوبوس دارد که بیش از 20 درصد آن معمولا در حال تعمیر و بازآفرینی است و تقریبا بخش مهمی از کل اتوبوس ها نیز عمر مفید ده ساله خود را سپری کرده اند و باید مطابق با قانون نوسازی شوند که متاسفانه مانند مترو اعتبارات لازم برای آن تامین نشده و اتوبوسرانی نیز در تهران در چالش جدی قرار دارد. البته در سال 97 دولت و شورای اقتصاد مصوبه تامین 19 هزار اتوبوس شهری برای کل کشور را ارائه داد که به دلیل ناهماهنگی بین دستگاه های دولتی از جمله وزارت اقتصاد و دارایی، برنامه و بودجه، بانک مرکزی، وزارت نفت و شهرداری ها اجرایی نشد. همچنان این مصوبات موجود است و می تواند در شرایط بهبود ارزی و ریالی و هماهنگی دستگاه ها به اجرا درآید. معمولا این دولت ها بودند که در طول دوره های گذشته به شهرداری اتوبوس تزریق می کردند که متاسفانه در دولت جناب آقای روحانی این مهم اتفاق نیفتاد و شهرداری 300 اتوبوس و مینی بوس از اعتبارات داخلی خود تزریق کرد ولی حتما کافی نبود. حال لازم است دولت جناب آقای رئیسی اقدام به اجرای آن مصوبه کند و حداقل 500 اتوبوس به حمل و نقل عمومی تزریق کند.

 

تهران آنلاین- طی گفت و گو های مختلف دوره جدید مدیریت شهری جدید عنوان شده که ضعف دوره پنجم حوزه حمل و نقلی بوده است. نظر شما چیست؟

محسن هاشمی- به دلیل شرایط کرونایی و در سال آخر دوره این موضوع به خوبی دیده نشد چرا که تعداد مسافر و سفر با حمل و نقل عمومی به یک دوم و حتی یک سوم کاهش پیدا کرد. این موضوع را بارها در مصاحبه ها بیان کردیم و البته این مشکل تنها به شهرداری باز نمی گردد بلکه به دولت و مجلس هم بر می گردد که اعتبارات لازم را برای توسعه و نوسازی حمل و نقل عمومی تامین نکردند و در شش ماه سپری شده از دولت جدید نیز این اتفاق رخ نداده که امیدواریم با گشایش در سیاست خارجی و بازگشت به برجام این اتفاق رخ دهد.

 

ده سال زمان برای تکمیل مترو در صورت تامین اعتبارات نیاز است

 

تهران آنلاین- به نظر شما آیا رویای تمام کردن 4 ساله مترو قابل تحقق است؟

محسن هاشمی- بستگی دارد که منظور از تمام کردن چه باشد. اگر منظور تجهیز متروی ساخته شده فعلی است در صورتی که ارز ریال از سوی دولت تخصیص داده شود و قراردادهای داخلی و خارجی به سرعت منعقد شود شاید بتوان مترو را به فوریت تجهیز کرد که البته حدود 15 درصد از زمان، گذشته است و هنوز اتفاقی رخ نداده است اما اگر منظور احداث خطوط باقیمانده باشد که باید خط 7 به 12 خط برسد و 450 کیلومتر و 250 ایستگاه برسد. این امر در صورت تامین اعتبارات حداقل نیاز به حدود ده سال وقت دارد. به هر حال اگر نیمی از تجهیز وضع موجود یعنی تامین حداقل 1000 واگن و تجهیزات ثابت و اتمام ایستگاه های باقیمانده، خروجی ها، هواکش ها، تعمیرگاه ها و پایانه ها هم در این دوره چهارساله اتفاق بیفتد قابل قبول است.

 

قضاوت در مورد زاکانی زود است/ هنوز تحولی ساختاری یا عملکردی در مدیریت شهری اتفاق نیفتاده است

 

تهران آنلاین- عملکرد زاکانی شهردار تهران را چگونه می بینید؟

نمی خواهم در مورد اشخاص قضاوت کنم به علاوه هنوز برای قضاوت در مورد مدیریت شهری جدید زود است. البته باید برنامه و اهداف کیفی و کمی مدیریت جدید مشخص شود که بتوان عملکرد را با آن تطبیق داد بنابراین بهتر است منتظر ارائه این برنامه و بودجه سال 1401 شهرداری باشیم که در حوزه های مختلف شهرسازی، خدمات شهری، حمل و نقل عمومی و عمران چه اهدافی مدنظر است که در گذشته رخ نداده و مدیریت جدید قصد ایجاد تحول و تحقق آن را دارد و سپس بر اساس آن قضاوت کنیم. هنوز نه اهداف کمی و مشخصی منتشر نشده و نه شاهد تحولی ساختاری یا عملکری در مدیریت شهری هستیم.

 

روشن نیست که چرا در مسائل شهری از واژه قرارگاه استفاده می شود

 

تهران آنلاین- تصور می کنید نگاه قرارگاهی آقای زاکانی چقدر می تواند موثر باشد؟

محسن هاشمی- نباید درگیر واژگان و ادبیات شد و باید به عملکرد نگاه کرد. اگر منظور از قرارگاه عملگرایی و سرعت و شتاب در اجرا است باید از آن استقبال کرد به شرط آنکه پشتوانه این اجرا یک برنامه علمی و مطالعه شده و سنجیده باشد نه تصمیمات خلق الساعه. اگر منظور استفاده از نیروهای نظامی یا بسیج در کارهای شهرداری و مبارزه با آسیب های اجتماعی است باید دید که آیا نظامی ها قرار است چه منابعی و چه تعداد نیرو و امکاناتی تامین کنند. در هر صورت هنوز روشن نیست که چرا در مسائل شهری از واژه قرارگاه استفاده می شود. می توانند از واژه های مناسب تری استفاده کنند.

 

 عدم شهرفروشی و قانون فروشی خارج از طرف تفصیلی تنها قفل دوره پنجم بود

 

تهران آنلاین- گفته می شود قفل هایی در دوره شما زده شده است که مانع توسعه شهر شده، نظر شما چیست؟

محسن هاشمی- تنها قفلی که شورا و شهرداری در دوره پنجم زد، قفل تخریب باغات و فضای سبز و البته عدم شهرفروشی و قانون فروشی خارج از طرف تفصیلی بود که بر اساس منویات رهبر معظم انقلاب بود و با شعارهای دوره جدید هم سازگار است اگر در حوزه هایی مانند توسعه حمل و نقل عمومی به اهداف نرسیدیم ناشی از قفل نبود بلکه کمبود منابع و تحریم ها و مشکلات ارزی و اقتصادی کشور که همچنان نیز ادامه دارد مانع توسعه شد.

 

شورا در چارچوب اختیارات قانونی هر چه توانست انجام داد/ علاقمند به تصدی شهرداری نبودم؛ از من دعوت شد

 

تهران آنلاین- چنانچه به گذشته برگردید چه اقدامی انجام می دهد؟

محسن هاشمی- ما در شورا هر چه در چارچوب اختیارات قانونی می توانستیم انجام بدهیم، کردیم و بیش از آن اختیاری نداشتیم اگر مصوبات اجرا نشد دلایل دیگری دارد که خارج از اختیارات شورا بوده است.

 

تهران آنلاین- اگر شهردار تهران در دوره گذشته بودید چه اقدامی انجام می دادید؟

محسن هاشمی- فعالیت زیادی در تهران به خصوص در بخش حوزه حمل و نقلی داشتم و وقتی به اولویت مردم نگاه می کردیم می دیدیم اولویت اول مردم حمل و نقل عمومی و آلودگی هوا است و اولویت دوم آن ها آسیب های اجتماعی است که در این دوره آقای زاکانی به بحث آسیب های اجتماعی می پردازند. ذهنیت من این بود که اگر ورود پیدا کنم به اولویت اول می پردازم. به نظرم  دوبار نسبت به این مهم از طرف کسانی که فرض می کردند می توانم موفق باشم دعوت به این کار شدم و اینگونه نبود که خودم علاقمند باشم و این موضوع را مطرح کنم ولی مدیران و پرسنل شهرداری که با رفتار مدیریتی من آشنا بودند فرضشان بر این بود که می توانم موفق باشم. شورای شهر چهارم و پنجم من را دعوت کردند و یکبار بنا به دعوت شورای شهر چهارم با آقای قالیباف رقابت کردم اما در شورای شهر پنجم بنا به میثاق نامه هایی که نوشته شده بود این علاقمندی وجود نداشت و اکثر اعضای شورای شهر علاقمندی به این موضوع نداشتند هر چند که جو مناسبی برای شهردار شدن من در تهران بود ولی کسانی که می خواستند من حضور پیدا کنم علی رغم اینکه می دانستم اعضای شورای شهر پنجم به این موضوع رای نمی دهند برای این که بگویم شانه خالی نمی کنم بدون فعالیت جدی خودم را کاندید می کردم ولی هیچ فعالیتی در جهت احقاق آن انجام نمی دادم. نیروهای سیاسی شخصا خود را عرضه نمی کنند و به دلیل تقاضاهایی که می شود خود را عرضه می کنند. در سمت رئیس شورای شهر تهران فعالیت خود را ادامه دادم و پشیمان نیستم و راضی هستم و امیدوارم کسانی که فعالیت کردند خدمات خوبی انجام داده باشند .

 

بازنشسته شده ام

 

تهران آنلاین- چه تصمیمی برای آینده دارید؟

محسن هاشمی- به تازگی بعد از 34 سال و 4 ماه خدمت بازنشسته شده ام و مشغول ساماندهی و زندگی حالت بازنشستگی و البته تدوین و آماده سازی و انتشار آثار مکتوب آیت الله هاشمی و موزه و مرکز اسناد داری هستم. اگر کمکی هم در خدمت به مردم و مسئولان از من ساخته باشد و خواسته شود دریغ نمی کنم.

 

روش آیت الله اعتدالی بود/ تاکید آیت الله به ضرورت آشتی با کشورهای جهان و عدم ایجاد مشقت و سختی در زندگی مردم

 

تهران آنلاین- اگر آیت الله حضور داشتند چه توصیه ای به شما داشتند و به مردم چه می گفتند؟

محسن هاشمی- به نظرم ایشان در طول عمر با برکت خود مسائل لازم را مطرح کردند حتما می گفتند که کشور ایران باید اهداف و ارزش ها را طوری پیگیری کنند که کمترین فشار به مردم وارد شود و آن هم روش اعتدالی مورد نظر ایشان بود. همین توصیه که آیت الله صافی گلپایگانی قبل از رحلتشان در مورد ضرورت آشتی با کشورهای جهان و عدم ایجاد مشقت و سختی در زندگی مردم به خاطر تنش در سیاست خارجی مطرح کردند. یکی از نکاتی بود که آیت الله هاشمی رفسنجانی در دهه پایانی عمر خود بارها مطرح کردند و مورد تخریب دلواپسان قرار گرفتند و حتی آیت الله صافی گلپایگانی نیز تخریب شدند. احتمالا روش مدیریت عزت گرا یا هدف گرا را تبیین می کردند که خدای نکرده مدیریت عزت گرا باعث رکود توسعه ایران و حل مشکلات مردم نشود.

 

کلام آخر

 

 

 

//انتهای پیام

Layer 1 ارسال نظر

Layer 1 آخرین اخبار

Layer 1 پربازدیدترین ها